Beste maatjes met de Noren

In Haugesund is elk jaar het sildajazz. Tijdens de vier dagen van het festival zijn er aan de haven van Haugesund allerlei kraampjes met eten en drinken. Veel pizza en ’pølser’ maar geen haring ! Daarom vatte ik het plan op om daar maatjesharing te gaan verkopen. ’Zo legt Arjen Kraaijeveld uit over zijn nevenactiviteiten als haringhandelaar.

Hij woont sinds 1994 in Tjernagel bij Sveio, een kommune ten noorden van Haugesund. Een paar jaar daarvoor kwam hij een Noorse tegen met wie hij meeging naar haar geboorteland en trouwde. ’Toen ik eenmaal in Noorwegen woonde verlangde ik naar patat met mayonaise en maatjesharing. Toevallig kwam ik er achter dat 80% van de Nederlandse maatjesharing in Noorwegen wordt gemaakt’. Kraaijeveld nam kontakt op met Egersund seafood. Zij maken elk jaar miljoenen maatjesharing voor het Nederlandse bedrijf Ouwehand in Katwijk. Vijf jaar geleden begon hij met de verkoop van de maatjesharing tijdens het sildajazz. Het werd een groot succes. De Noren vonden het heerlijk. ’Matjes i lompe’ is nu een deel van het sildajazz. Mensen vroegen waarom de haring niet te koop was in de winkels. Ik beloofde m’n klanten dat ik m’n best zou doen om de haring in de winkels te krijgen. Er werd een verpakking ontwikkeld. Sinds augustus 2004 ligt de haring in de diepvriezer van een aantal winkels in Oslo, Bergen, Stavanger en Haugesund. De maatjesharing is verkrijgbaar in een zak met 3 stk. De haringen zijn per stuk verpakt zodat het gemakkelijk is om even een haring te ontdooien.

Veel Nederlanders weten niet dat alle maatjesharing bevroren is geweest. Dat is wettelijk verplicht. Als de haring gevangen is, wordt deze zo snel mogelijk naar het visverwerkend bedrijf gevaren. Nederlandse opkopers bekijken de kvaliteit. Als de partij goedgekeurd wordt, kaakt men de haring. Dat wil zeggen dat de kieuwen en het bloed worden verwijderd. Daarna gaat de haring een etmaal in de pekel. De haring rijpt snel. Het vlees wordt zacht en de speciale smaak ontstaat. Om het rijpingsproces te stoppen wordt de haring bevroren. Daarna wordt de haring met vrachtauto’s naar Nederland gereden. De meeste haring gaat naar de haringstalletjes. Daar wordt de haring ontdooit, schoongemaakt en verkocht. Steeds vaker wordt de maatjesharing schoongemaakt, verpakt en weer bevroren. Daarna wordt deze in de supermarkt verkocht. Daardoor is haring van topkwaliteit het hele jaar door verkrijgbaar. De maatjesharing die Kraaijeveld in Noorwegen verkoopt is in Egersund geproduceerd en door Ouwehand schoongemaakt en verpakt.

Zijn doel is dat over vijf jaar de maatjesharing in heel Noorwegen gezien wordt als een delikatesse. ’Haring is een product waar ik volledig achter sta. Ik heb geen zin om van alles en nog wat te gaan verkopen. Elk jaar worden er meer dan 100 miljoen maatjesharingen in Noorwegen gemaakt. Noorwegen is een haringland bij uitstek. Ik verwacht dat de maatjesharing hier aanslaat, maar het is vreselijk moeilijk om een produkt te lanceren zonder er veel reklame voor te maken. Daar heb ik het geld niet voor. Ik moet het van de mond op mond reklame hebben’. Het noorse visburo ’Eksportutvalget for fisk’ vind ook dat het hoog tijd is dat de Noren de maatjesharing gaan ontdekken. Zij gaan samen met Kraaijeveld werken aan een kampanje om de haring aan de (Noorse) man en vrouw te brengen. Het is tenslotte te gek dat de beste produkten bijna niet in eigen land te koop zijn maar naar het buitenland worden geeksporteerd.

In Stavanger is de maatjesharing te koop bij viswinkels en Meny , Ultra og Helgø butikker. Voor meer informatie kijk op www.matjes.no